Về thăm Hang Tám Cô

Nhân điện thoại của chị chủ tịch HLH Phụ nữ xã mời đi dâng hương ở Hang Tám Cô, tôi vui vẻ nhận lời. Tính tôi rất mê lịch sử nên hễ có điều kiện đến các thành phố thì bảo tàng là nơi chọn lựa đầu tiên. Lần này được thăm “bảo tàng sống” thì thú vị gì bằng. Một nơi khá nổi tiếng mà tôi chỉ nghe kể thôi, người ta đồn rằng rất linh thiêng, thậm chí cánh lái xe thường kể nhiều chuyện rợn người quanh cung đường này.

 Đúng năm rưỡi sáng ngày 30 tháng tư lịch sử, tôi có mặt thì các mẹ các chị đã dâng hương xong ở Đài Tưởng Niệm của xã nhà. Trái với dự đoán của tôi, lượng người đi rất đông, ước chừng khoảng bảy chục. Tuy hơi chật chút nhưng cũng khá trật tự. Trong xe lỉnh khỉnh nào là đồ ăn, thức uống các chị các mẹ chuẩn bị cho bữa ăn dã chiến buổi trưa.
1
Với tư cách là khách mời và là “phó nháy” nên tôi được ưu tiên chỗ ngồi đầu xe cho tiện. Xe khởi hành theo đường Phú Trạch đi lên, qua “Làng Mới”, nơi mà một bộ phận người Lý Hòa lên đây khai hoang, sinh sống và lập thành xã Sơn Lộc. Đoạn qua “làng mới” xưa kia tôi thích nhất là rừng thông bạt ngàn, như một Đà Lạt ở đây, thế mà bây giờ người ta chặt gần hết để trồng cao su. Cây cao su đang sốt mà. Cầu mong đừng rớt giá để nông dân khỏi lâm vào cảnh “trồng ào ào, chặt ào ào” như một thời đã xảy ra với nhiều loại cây công nghiệp. Đường lên Hang Tám Cô cách Lý Hòa chừng hơn sáu mươi cây số. Bây giờ nhà nước đã làm đường nhựa rất đẹp, xe cứ lao bon bon.
1
Chợt nhớ lại hình ảnh mẹ mình ngày xưa, đôi quang gánh nặng trĩu đi bộ lên Khe Gát bán hàng. Đi bộ từ ba giờ sáng, đến chiều tối mới tới nơi. Có hôm mẹ bị ngất ở đoạn phía trên phà Xuân Sơn người ta phải dìu về. Cuộc sống bây giờ thay đổi nhiều, tiện nghi và sung sướng hơn. Đang còn sớm nên sương đọng quanh các triền núi rất đẹp, lãng mạn.
1
1
Sương mờ như mây
Đúng như câu thơ: “… mây mù che đỉnh Trường Sơn sớm chiều…” Xe qua chợ Troóc một đoạn rồi vòng về hướng Bàu Sen, qua Chày Lập. Loanh quay nhiều đoạn lên đèo xuống dốc. Bây giờ người ta làm đường mới cả thế mà trên xe ối người kêu khổ. Không thể tưởng tượng nổi cung đường 20 này trong thời chiến tranh người ta đi như thế nào dưới làn mưa bom bão đạn, hố bom… Tôi đã đi qua nhiều làng quê ở đây, có thể nói là không sót một làng nào tôi không đến. Thậm chí men theo triền sông về phía Động Phong Nha (động nước) rồi đi đò qua vùng Trằm, Mé…, tôi đã đứng lại bên bến phà Xuân Sơn cũ. Lặng mình tưởng tượng về một thời máu lửa. Nơi có nhiều người Lý Hòa mình gắn bó với bến phà để “xe qua đêm ngày”. Nơi có bác Võ Thế Chơn của làng mình được báo chí viết nhiều về sự dũng cảm để phá bom từ trường, thông xe. Bến phà Xuân Sơn sau này người ta làm dịch về hướng đông. Tôi đã nhiều lần đi phà qua đây. Chứng kiến phà được kéo tay rồi bằng máy. Cảm giác đi phà thật tuyệt. Nước ở đây trong suốt. Đứng trên phà nhìn rõ rêu và đá. Tưởng cạn lắm, ai ngờ độ sâu của nó ba đên bốn mét cơ đấy! Giờ bến phà chỉ còn là kỷ niệm. Người ta đã làm một cây cầu mới rất to đẹp. Đây là nơi bắt đầu cho cung đường 20 huyền thoại. Cũng nói qua chút về cung đường 20 quyết thắng:
1
1
Do yêu cầu chi viện chiến trường ngày càng lớn, ta đã mở thêm cửa khẩu thứ hai vượt đỉnh Trường Sơn để vừa phá thế độc đạo nhằm phân tán mật độ đánh phá của địch, vừa rút ngắn được cường độ vận chuyển từ phía Bắc xuống đường 9. Đó là con đường 20 xuất phát từ thôn Phong Nha (Bố Trạch) lên Cà Roòng, chọc thủng dãy đá vôi của Trường Sơn, nối liền với đường 128 ở ngã ba Lùm Phùm (Lào), có chiều dài 123 km. Đây là tuyến đường được khảo sát và thi công trong thời điểm chiến tranh ác liệt bị địch đánh phá suốt ngày đêm có thể nói mặt đường trộn lẫn máu và mồ hôi của các chiến sĩ Trường Sơn. Nhưng chỉ sau hơn 4 tháng, kể từ ngày 20-12-1965 tuyến đường đã hoàn thành. Hai trung đoàn công binh số 41, số 10 và tổng đội thanh niên xung phong số 25, gồm của các tỉnh Quảng Bình, Hà Tĩnh, Nghệ An, Thanh Hóa và Hà Nam Ninh dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ Giao thông – Vận tải và Bộ tư lệnh 559 đã đảm nhận nhiệm vụ lịch sử này. Trong ba năm đầu, đây là tuyến đường bí mật. -(Đoạn này được dẫn nguồn từ internet)
1
Xe và người luồn dưới tán rừng, vách núi để đi. Là tuyến đường vận tải các khí tài hạng nặng chủ yếu cho chiến trường miền nam. Sau này nó bị địch phát hiện và đánh phá dữ dội. Từng gốc cây, vách đá đều bị bom tọa độ xới tung. Các bác cưa gỗ sợ nhất gỗ vùng này vì máy đang chạy bon bon bỗng…roẹt roẹt, …đứt cưa. Kéo ra là một mảnh bom to tướng. Nơi các thanh niên xung phong hy sinh là nơi bị bom tọa độ. Khác với mọi lần, trong cái ngày định mệnh ấy có bốn chiếc B52 lao đến và “cắt bom” đúng một tọa độ. Các lần khác thì mỗi chiếc “cắt bom” tại một tọa độ khác. Nguyên một quả núi đã đổ xuống và bịt kín cửa hang. Chúng tôi là đoàn đầu tiên đến thăm Hang Tám Cô trong ngày hôm nay, ngày khá phù hợp để dâng hương cho các liệt sỹ, ngày “đất nước trọn niềm vui”.
1
1
1
Người ta làm một trạm tiếp đón cách cửa hang khoảng 100 mét. Nhân viên ở đây mặc áo quần bộ đội, mũ tai bèo như thời chiến tranh ngày xưa. Lên đến cửa hang người ta làm một ngôi miếu thờ. Đoàn đã có liên hệ trước nên người ta chủ động cử người ra tiếp đón. Đoàn dâng hương xếp thành ba hàng, kín cẩn mặc niệm để tưởng nhớ đến những liệt sỹ đã ngã xuống cho tổ quốc có ngày hôm nay. Trong lúc ấy người phụ trách gõ ba tiếng chuông ngân lên, một cảm giác u tịch và tôn nghiêm dâng lên trong lòng tôi.
1
1
1
1
1
1
1
Sau đó đoàn vào trong đền, từng người một đến thắp hương rồi vòng qua cửa khác để thăm hang. Vòm hang khá hẹp, có lẽ nó đã thay đổi nhiều sau loạt B52 định mệnh năm 1972 và cũng thay đổi hơn khi người ta phải dùng đến tám tạ thuốc nổ mới phá được cửa hang và đưa được các liệt sỹ ra. Gọi là hang tám cô nhưng kỳ thật lúc hy sinh có bốn nam, bốn nữ. Cũng nói qua về sự tích này một chút để mọi người khỏi băn khoăn. Trong thời gian đầu, biên chế nơi đây là tám nữ thanh niên xung phong, sau khi tuyến đường bị địch phát hiện và điên cuồng đánh phá ác liệt nen người ta biên chế lại thành bốn nam, bốn nữ để phù hợp với yêu cầu khó khăn của chiến trường.
1
Tám Liệt Sỹ Thanh niên xung phong hi sinh trong hang

1. Nguyễn Văn Huệ (1952 – 1972) – Hoằng Trường, Hoằng Hóa, Thanh Hóa
2. Nguyễn Văn Phương (1954 – 1972) – Hoằng Trường, Hoằng Hóa, Thanh Hóa
3. Nguyễn Mậu Kỹ (1935 – 1972) – Hoằng Đạt, Hoằng Hóa, Thanh Hóa
4. Hoàng Văn Vụ (1953 – 1972) – Hoằng Hà, Hoằng Hóa, Thanh Hóa
5. Trần Thị Tơ (1954 – 1972) – Hoằng Trường, Hoằng Hóa, Thanh Hóa
6. Lê Thị Mai (1952 – 1972) – Hoằng Thịnh, Hoằng Hóa, Thanh Hóa
7. Đỗ Thị Loan (1952 – 1972) – Hoằng Ngọc, Hoằng Hóa, Thanh Hóa
8. Lê Thị Lương (1953 – 1972) – Hoằng Thịnh, Hoằng Hóa, Thanh Hóa

Năm Liệt Sỹ pháo binh hi sinh cùng trong trận bom

1. Mai Đức Hùng (1952 – 1972) – Hải Giang, Hải Hậu, Nam Hà
2. Đinh Công Đính (1953 – 1972) – Hải Tây, Hải Hậu, Nam Hà
3. Nguyễn Văn Quận (1952 – 1972) – Vĩnh Lợi, Sơn Dương, Tuyên Quang
4. Sầm Văn Mắc (1952 – 1972) – Thôn Vạch, Cam Đường, Lào Cai
5. Nguyễn Văn Thủy (1954 – 1972) – Yên Định, Vị Xuyên, Hà Giang

Tôi ấn tượng nhất là cái cây người ta ghi: “cây Rao Ráng”,
1
đây là cây gắn bó với tôi từ tuổi thơ, mẹ hay đi lên vùng này, thấy người dân ở đây người ta trồng để cho lợn ăn. Mẹ mang về trồng gần chục cây quanh nhà. Loại lá cây này thái ra cho lợn ăn rất kinh tế mà thịt lại tốt. Nghe các bác mua lợn nhà mình ai cũng khen “thịt đẹp”. Sau này không còn nuôi lợn nữa nên nhà cũng chặt hết. Người ghi cái bảng tên cây chắc hỏi người dân rồi. Tôi võ đoán rằng người ta nói là cây “Rau Ráng”, nhưng do ngữ âm tựa như tiếng vùng Quảng Trạch nên phát âm thành “Rao Ráng”, thế là có tên cây như thế này luôn. Nó đúng được người dân gọi là “rau” cho lợn ăn mà. Mà thôi, chả phải trọng tâm gì để loanh quanh tên này tên nọ, chỉ biết rằng nơi cái cây này được treo một cái vỏ bom bi dùng làm kẻng báo động thời đó.
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
Cửa hang
1
 Thắp hương xong ở Hang Tám Cô, chúng tôi hành trình ngược về khoảng 5km để vào Động Thiên Đường. Đây là động mới được phát hiện và gần đây giao cho tập đoàn Trường Thịnh khai thác du lịch.
1
1
1
 Xe đang bò chậm qua những cái dốc ngắn thì phải dừng lại, phía trước có một xe do không “bò” nổi nên trôi lùi và tụt xuống hố bên cạnh. May cho chiếc xe này, bên cạnh là vực sâu. Chỉ 3km nữa là “tới thiên đường”, vậy là phải cuốc bộ. Dọc đường đi tôi cứ nói đùa: “thiên đường mô chưa chộ, địa ngục thì hiện hữu rồi”.
1
Vào đến nơi, leo hơn năm trăm bậc mới “tới thiên đường”. Đến cửa hang đúng là cảm giác “thiên đường” thật. Hơi mát tỏa ra như mình vừa mở cánh tủ lạnh ấy. Người ta gán cho tên Động Thiên Đường cũng không ngoa chút nào. Thạch nhũ đẹp, hoang sơ. Ấn tượng nhất là độ rộng và độ cao của trần hang. Tôi đã vào động Phong Nha (động nước), leo động Tiên Sơn (động khô). Nếu so với động Thiên Đường thì có thể ví như cái tủ lạnh (động nước) nằm trong ngôi nhà (động Thiên Đường). Nó rộng đến nỗi nhiều người không đủ sức đi hết. Nghe đâu nó còn vào sâu hơn rất nhiều nữa, vì chưa có điều kiện nên người ta chỉ cho vào đến đây.
1
1
Tranh thủ tự chụp cho mình một phô
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
Có một điều đáng tiếc, tôi biết trước nhưng không làm gì hơn, máy ảnh và máy quay phim vào đây chả quay, chụp được. Hình cứ mờ như đêm đen ấy. Muốn quay, chụp được phải có máy chuyên nghiệp, hệ thống chiếu sáng cực mạnh. Thôi, cứ bấm lịa lịa, kệ chất lượng kém.
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
Quá 13 giờ chúng tôi rời cửa hang và cuốc bộ 3km để ra đến xe. Lúc này người ta đã điều xe cứu hộ từ Đồng Hới lên và kéo chiếc xe bị nạn ra. Lên được xe đúng là mới thấy “thiên đường” thật sự, chạy mấy cây số nữa, qua đoạn suốc Mọc (không phải Mộc). Suối ở đây hoang sơ và đẹp thật, người ta cũng đã mở tuyến du lịch tắm suối ở đây. Nghe đâu để được tắm phải mua cái vé 50 ngàn cơ đấy. Lạy trời khu du lịch Đá Nhảy quê mình khi vào khai thác thì dân mình đừng phải đóng tiền để “tắm biển quê mình”. Đoàn dừng lại để ăn bên đường. Ai cũng mệt và đói lắm rồi. Xe lại nổ máy để quay về, máy quay phim còn thừa pin nên tôi quay một đoạn trong xe, các chị các mẹ “thấy thiên đường” rồi nên hát nữa cơ đấy. Cuộc hành trình tuy mệt nhưng ý nghĩa và thú vị. Đúng như câu nói lúc rời động Thiên Đường của tôi với nhân viên du lịch: See you no again – Không dám quay lại). Đẹp thật nhưng cuốc bộ nhũn cả gối để “đến thiên đường” lần sau tôi cũng cạch.
1
1
1
1
1
1
1
Video clip

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *