Xã Hải Trạch phục dựng lễ hội Thành Hoàng

Xã Hải Trạch được người dân trong tỉnh biết đến là một xã giàu có và nhiều người đỗ đạt, bên cạnh đó Hải Trạch cũng là nơi có nhiều lễ hội dân gian như: bơi thuyền, lễ cá Ngài (cá Ông), lễ cầu mùa, lễ hội phàm (các chủ ghe bầu cúng tế cầu mong bình an và buôn bán may mắn). Trong các lễ hội đó có lễ Thành Hoàng. Là một lễ hội tri ân những người xây dựng nên làng và các vị thánh trong tín ngưỡng dân gian.
Do hoàn cảnh chiến tranh mà lễ hội Thành Hoàng đã gần 70 năm nay không còn được tổ chức. Nhằm bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân gian, UBND xã Hải Trạch đã giao cho ban tâm linh xã nghiên cứu và phục dựng lại lễ hội Thành Hoàng. Ngày 21 và 22 tháng 9 năm 2010, xã Hải Trạch đã long trọng tổ chức lễ Thành Hoàng. Mang lại ấn tượng tốt trong lòng người dân cũng như du khách quanh vùng.

                 “Ba năm một lễ Thành Hoàng
                    Đi mô đi nấy về làng mà ăn.”
Câu ca ấy đã in đậm trong biết bao người cao niên ở xã Hải Trạch như là một hoài niệm đẹp, một niềm tự hào về vùng quê văn hiến, trù phú.
  Xã Hải Trạch hay còn gọi là làng Lý Hòa, có ngôi đình mang tên Đình Lý Hòa bắt đầu xây dựng từ năm 1737 sau nhiều lần nâng cấp, tôn tạo, đã được Bộ Văn Hóa xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia năm 1992. Đình thờ những người có công thành lập làng và “tứ vị đại càn” là: Liễu Hạnh công chúa, Thiên YaNa và hai người con của Thiên YaNa.
Ba năm một lần, cứ vào rằm tháng 6 hàng năm thì người dân Lý Hòa lại nô nức tổ chức lễ hội Thành Hoàng. Lễ hội tổ chức rất linh đình trong hai ngày. Trong đó phần lễ và phần hội luôn đan xen nhau theo nhiều phần.
 Ngày đầu tiên của buổi lễ, sáng ra người dân cử thanh niên trai tráng, ăn mặc quần áo lễ hội rước linh vị của Thành Hoàng và các linh vật thờ cúng trong đình đi vòng quanh làng như là một lễ bố cáo với Thành Hoàng cùng dân trong làng. Đám rước có người chủ tế đi đầu tiếp đến là đội kèn trống, đội rước cờ, rước bát bửu…. tiếp theo là các vị trưởng họ, chức sắc trong làng, sau cùng là người dân đi theo. Cùng thời điểm đó có bốn chiếc thuyền được trang hoàng rất đẹp, cắm lộng gấm chèo nhẹ trên sông. Đó cũng là một nét văn hóa của cư dân vùng biển.
 Buổi tối cùng là các màn văn nghệ dân gian như chèo cạn, múa phượng hầu, thả hoa đăng trên sông…
Sau đó là tổ chức lễ yết cáo Thành Hoàng (lễ chúc yết). Tham gia buổi lễ có người phụ trách tâm linh, ban lễ hội và các chức sắc trong làng. Buổi cúng tế được tiến hành long trọng với đầy đủ nghi thức: Trống, chiêng, kèn. Các bài sớ cúng tế. Mọi nghi thức đều theo hiệu lệnh của chủ xướng cùng trống đại. Văn cúng trong buổi lễ này chủ yếu nêu lên lý do cúng lễ, nghi thức cúng lễ. Đồ cúng lễ chủ yếu là hương hoa, với một con gà cùng các loại bánh truyền thống của làng.
 Sáng ngày thứ hai của lễ hội lại tiếp tục màn chèo cạn, múa phượng hầu. rồi bắt đầu việc tế lễ. Đây là lễ quan trọng nhất trong nghi thức cúng lễ Thành Hoàng. Vị chủ tế đứng giữa, các người giúp việc (lễ sinh) được phân công đứng từng vị trí trong đình theo chức danh và công việc. Mở đầu là tiếng trống đại gióng lên ba hồi, mỗi hồi chín tiếng. Tiếng kèn và chiêng luân phiên giữa các hồi trống. Vị chủ xướng kêu chủ tế bước lên để đọc sớ tế cáo Thành Hoàng, báo cáo việc con cháu trong làng tổ chức lễ Thành Hoàng để tri ân tiền nhân và cầu mong được quốc thái dân an. Xen kẽ giữa các mục cúng tế là các thanh niên mang lễ phục kính cẩn dâng trà, rượu, trầu cau… lên các bàn thờ trên đại điện. Nổi bật giữa chính điện là hai cái bàn bày một con lợn luộc và một con bò quay cùng hương hoa nghi ngút. Tiếp đến là một lễ sinh kính cẩn cầm tờ sớ được thờ từ trên bàn thờ chính xuống và đọc. Nội dung là đọc tên các vị khai khẩn làng, tên “tứ vị đại càn” và tên các ông tổ họ trong làng. Mọi nghi thức đều có trống chiêng kèn làm hiệu theo một quy định rõ ràng. Phần tế lễ chính gần như hoàn thành. Bây giờ, quan viên của làng, những nhà hảo tâm cùng người dân lên thắp hương kính cẩn trước chính điện. Buổi tế kết thúc, chủ tế đọc lời kết thúc (lễ tất). Những người phục phụ mang đồ tế lễ cùng đồ ăn thức uống chuẩn bị sẵn bày ra. Quan viên, chức sắc thì trải chiếu ngay trong đình để ngồi ăn, người dân thì ngồi trước sân đình để ăn lễ. Việc ăn lễ ở đây chỉ mang tính hình thức, với người dân Lý Hòa thì họ coi đây là lộc của Thành Hoàng. Bất kể ai, không phân biệt nam nữ, tuổi tác đều được vào ăn lễ. Đây là lúc những người dân ngồi kể chuyện với nhau, những người đi xa về thì có cơ hội hỏi han tình hình bà con, xóm làng.
 Đây là lần đầu tiên phục dựng lại lễ hội sau gần 70 năm lãng quên. Lễ hội lần này rất được người dân ủng hộ và hồ hởi. Trong hai ngày diễn ra lễ hội không khí của làng vui hẳn lên. Đâu đâu cũng thấy áo quần lễ hội, cờ trống… Về phía ban tổ chức lễ hội cũng đã chuẩn bị rất kỹ từ ba tháng trước. Thậm chí còn phát tin lên website của xã từ trước lễ hội rất lâu như: Thư mời, chương trình lễ hội….
  Hy vọng những người dân Hải Trạch, làng Lý Hòa luôn gìn giữ và phát huy tốt nét văn hóa truyền thống của cha ông để con cháu đời sau luôn biết đến một lễ hội đặc sắc trong tình cảm tri ân các bậc tiền nhân.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *